|
Op steeds meer pannen staat “PFAS-vrij”. Een gietijzeren braadpan zonder emaille valt daaronder, net als een pan met een keramische antikleeflaag. Op het etiket lijken ze daardoor inwisselbaar. Op het vuur en aan de gootsteen vragen ze bijna het omgekeerde. Gietijzer wil vet en wordt beter naarmate u het gebruikt. Een keramische pan bakt met weinig vet, op een laag die u vooral moet sparen. Wat maakt een gietijzeren braadpan anders dan een pan met coating?Puur gietijzer heeft geen aangebrachte coating. De antiaanbaklaag ontstaat door inbranden: olie die bij hoge temperatuur in het ijzer trekt en een donkere patina vormt. Veel pannen worden voorgekruid verkocht, zodat u meteen kunt bakken. Met elke beurt olie of boter wordt die patina dikker en gladder. Daar staat gewicht tegenover. Wie een gietijzeren braadpan van 30 cm overweegt, tilt bijna 2,5 kg. Bij Beka heeft die maat daarom een tweede greep tegenover de steel. Een uitvoering met inox steel mag tot 200 °C de oven in en kan ook op de barbecue. Hoe kookt u met gietijzer zonder dat het aankleeft?Gietijzer warmt traag op, maar houdt de warmte lang vast. Een steak schroeien lukt daardoor goed, omdat de pan niet afkoelt zodra het vlees erin gaat. De meeste fouten ontstaan door te veel haast of te veel water:
Die laatste stap is de belangrijkste, want vocht geeft roest. Verschijnt er toch een roestplek, dan wast u die zacht weg en brandt u de pan opnieuw in. Wrijf hem binnen en buiten dun in met plantaardige olie. Zet hem omgekeerd op het bovenste rooster van een oven op 220 °C. Na 50 minuten laat u hem in de oven afkoelen. Gaat de pan een tijd de kast in, geef hem dan eerst een dun laagje olie. Waarom is de garantie op gietijzer zoveel langer?De garantie zegt veel over wat een fabrikant van een materiaal verwacht. Bij Beka krijgt de goedkoopste keramische reeks 3 jaar en een keramische pan in gesmeed aluminium 10 jaar. Op de gietijzeren reeks staat 25 jaar. In alle gevallen dekt de garantie fabricage- en materiaalfouten bij normaal huishoudelijk gebruik. Krassen en slijtage door intensief gebruik vallen erbuiten. Bij gietijzer is dat minder erg dan het klinkt. Een kras in de patina brandt u gewoon weer dicht. Een keramische laag kunt u niet opnieuw opbouwen: is hij versleten, dan is de antikleefwerking weg. Wanneer is een keramische pan de betere keuze?Voor snelle, vetarme gerechten wint keramiek. Een ei, een visfilet of een pannenkoek glijdt los met een paar druppels olie. Een aluminium pan staat bovendien sneller op temperatuur dan gietijzer. Wie de pan met één hand van het vuur naar het bord wil kantelen, merkt ook het lagere gewicht. Bij een keramische pan is de body meestal van aluminium, soms van gerecycleerd ijzer. Kijk bij elke reeks apart of hij de oven in mag. In hetzelfde aanbod staan modellen tot 200 °C naast modellen die niet in de oven mogen. De meeste zijn bedoeld voor de afwas met de hand. Test Aankoop geeft voor antikleefpannen een paar vaste regels. Gebruik geen metalen spatel en verhit de pan niet leeg. Giet geen koud water in een hete pan en laat de schuurkant van de spons liggen. Zo gaat de laag langer mee. Welke pan neemt u voor welk gerecht?Bakt u vooral vlees, aardappelen of groenten die een korst moeten krijgen? Wilt u de pan soms in de oven of op de barbecue zetten? Dan past gietijzer, op voorwaarde dat u het gewicht en het drogen erbij neemt. Bakt u vooral eieren, vis en pannenkoeken op een doordeweekse avond, in een pan die snel heet is en licht in de hand ligt? Dan kiest u keramisch. |
Gietijzeren braadpan of keramische pan: welke past bij uw manier van koken?
Jeroen Gerritsen
Creatief Contentmaker & Blogger







